Ĉapelilo
Tajpu per la X-metodo kaj la ĉapeloj aŭtomate aperos.

Artikoloj

IOM DA VEGETARISMA HISTORIO

Artikolo proponita de Jupiter_e. la en la kategorio Esperantista Vegetarano

Multaj historiaj dokumentoj atestas, ke vegetara dieto estis natura por niaj prauloj. Vegetara vivmaniero estis konata al la inkaa civilizacio. Diservistoj de la Antikva Egiptujo neniam manĝis viandon. Taoistoj de la Antikva Ĉinujo estis adeptoj de vegetarismo.

Ankaŭ tiaj religioj kiaj hinduismo, budhismo, ĝainismo malpermesa mortigi bestojn, ĉar ili kredas je renaskiĝebleco de homanimoj en bestokorpojn. Ĝainistoj kredis, ke rifuzo de viandaj manĝaĵoj konvenas al la ahimso, kaj helpas ties realigon.

Viandmanĝado estis malpermesita al spartanoj. En Antikva Grekujo Pitagoro fondis vegetarisman movadon kontraŭstare al tromanĝado de riĉuloj. Por modesteco en sinnutro pledis ankaŭ la romiaj (latinaj) poetoj Horacio, Ovidio, Vergilio. Komence de nia erao greka verkisto kaj historiisto Plutarko (Plutarĥo) publike paroladis kontraŭ tro- kaj viandmanĝado.

Modernan vegetarisman movadon en Britujo lanĉis en la 18-a jarcento John WASLEY [ŭesli], unu el la fondintoj de metodismo, kiu estis certa pri pozitiva influo de vegetarismo al sano. Inter britaj vegetaranoj estis tiaj famaj verkistoj kiaj Percy SHELLEY [ŝeli] kaj Bernard SHAW [ŝo]. En Usono de la 18-a jarcento vegetarano estis

Benjamin FRANKLIN, propagandanta modestan vivmanieron.

La vorto „vegetarano” estis enkondukita en 1842 de la fondintoj de la „Brita Vegetarana Societo”.

En Eŭropo vegetarismo disvastiĝis en la unua duono de la 19-a jarcento. En Rusujo ĝi iĝis konata danke al publikigo en 1878 de artikolo de profesoro A.N. BEKETOV „Nutrado de homo nuntempe kaj estontece”, kaj ankaŭ pro popularigo de vegetarismo de Lev TOLSTOJ. Tiutempe adeptoj de vegetarismo estis plejparte anoj de iuj religiaj komunumoj kaj kelkaj tavoloj el la inteligencio. Post la revolucio en 1917 en Rusujo vegetarismo estis stampita „hipokrita burĝa ideologio”, kaj ĉiuj pruvoj de ĝia utilo - kontraŭsciencaj. Dum multaj jaroj estis propagandata „racia miksita” nutrado (dieto), kaj vegetara dieto estis rekomendata nur en esceptaj okazoj dum kuracado. Inter sloganoj de tiu tempo eblas trovi ankaŭ tian:

„Vegetarismo, sin bazanta sur misaj hipotezoj kaj ideoj, en Sovetunio ne havas adeptojn!” En la lastaj jardekoj vegetarismo iĝas tre populara. Laŭ la statistiko, jam en 1983 en la mondo estis ĉirkaŭ 1 miliono da vegetaranoj.

Ĉi tiu artikolo estis verkita de nekonata aŭtoro kaj publikigita en Esperantista Vegetarano, 2007.

Biera historio

Artikolo proponita de salomeo la en la kategorio Esperantista Vegetarano

Verŝajne homoj fermentigas ekde ĉiam. Fermentintaj manĝaĵoj pli bone digestiĝas. Alkoholo estas ofte kunligita kun religio kaj socio. Fari bieron estas malfacila procedo, kiu postulas grenan kulturon, duetapan procedon kaj vazarojn. Prabiero estas bona indikilo de socia organizo. Sekve biero troviĝas aŭ troviĝis preskaŭ ĉie. Prabieroj estis ofte rigardataj kiel manĝaĵoj, likvaj manĝaĵoj.

Kutimaj eraraj opinioj pri bestorajtoj

Artikolo proponita de salomeo la en la kategorio Esperantista Vegetarano

Povas esti, kiam vi, kiel veg*ano aŭ bestrajta aktivulo, parolas al ne-veg*anoj pri bestaj rajtoj, ke ili havas kelkajn argumentojn, fakte miskomprenojn, por provi konvinki vin ke bestaj rajtoj ne ekzistas, aŭ se jes, ke estas pli gravaj aferoj pri kiuj vi povus okupiĝi. Jen estas kvar el tiuj miskomprenoj, kaj manieroj laŭ kiuj vi povus reagi al ili. Mi tradukis kaj iomete adaptis el De Vegarevolutie (Lisa Steltenpool, 2014).

Nova aspekto por la retejo

Novaĵo publikigita la

Venis la plej grava ŝanĝo ekde la lanĉo de Bonan Apetiton, kiu okazis jam antaŭ pli ol kvar jaroj. La tuta aspekto de la retejo estis refarita, ĉar dum tiu tempo evoluis kaj teknologio, kaj kapabloj de la programisto. La nova aspekto estis kreita de grafikisto kaj nun la retejo estas pli bela, pli moderna kaj pli facile uzebla, precipe en poŝtelefonoj. La funkcioj daŭre estas samaj kaj la enhavo (receptoj kaj artikoloj) ne ŝanĝiĝis – bonvolu daŭre aldoni viajn receptojn!

La arto kuiri senglutene

Artikolo proponita de manuela la en la kategorio Alergioj kaj malsanoj

Bonas vidi ke en “Bonan Apetiton” estas kategorio de receptoj senglutenaj, tamen… ĉu vi vere scipovas kuiri senglutene? Kelkaj homoj estas iom sentemaj al gluteno, kaj preferas eviti ĝin en siaj dietoj, sed kelkaj aliaj havas fortan alergion aŭ suferas je malsano nomita celiakio. Por alergiuloj kaj celiakuloj eĉ spuro de gluteno povas esti tre danĝera, kaj necesas havi specifajn atentojn kiam oni kuiras por ili. Se vi havos celiakulon kiel gaston, ne paniku, kaj sekvu miajn konsilojn.

Veganismo, kaj bestaj produktoj

Artikolo proponita de Daria la en la kategorio Veganismo

Ĝenerale vegetara kaj vegana manĝaĵo diferencas nur en uzo de produktoj, ligitaj al ekspluatado de bestoj (ekzemple, ovoj kaj lakto). Tamen ĝuste tiujn produktojn vi ofte bezonos, se vi volos fari bakaĵojn aŭ popularajn trinkaĵojn kiel ĉokoladon aŭ laktan koktelon. La artikolo temas pri la manieroj anstataŭigi ovojn kaj laktoproduktojn en vegana kuirarto.